Urządzenie wykryło błąd, czujnik przekroczył ustawiony próg albo w zbiorniku kończy się woda. Informacja pojawia się na wyświetlaczu lub w panelu WWW, ale nikt akurat tam nie zagląda. W takiej sytuacji przydaje się powiadomienie, które dotrze bezpośrednio na telefon.

ESP32 może wysłać takie powiadomienie przez internetową bramkę SMS. Nie potrzebuje do tego własnego modemu GSM ani karty SIM. Łączy się z siecią Wi-Fi i przekazuje wiadomość do usługi, która wysyła SMS na wskazany numer. Jedną z takich usług jest SMSAPI.

Kiedy SMS może się przydać?

Powiadomienie ma sens wtedy, gdy zdarzenie wymaga uwagi, a nie chcesz stale obserwować urządzenia. Może to być na przykład:

  • przekroczenie temperatury w szafie ze sprzętem lub pomieszczeniu;
  • wykrycie wody przez czujnik zalania;
  • niski poziom cieczy w zbiorniku;
  • otwarcie drzwi albo zmiana stanu styku;
  • sygnał błędu z innego urządzenia;
  • ponowne uruchomienie sterownika.

W każdym z tych przypadków sposób wykrywania zdarzenia będzie inny. Część odpowiedzialna za powiadomienie może jednak pozostać taka sama: ESP32 przygotowuje treść i przekazuje ją do bramki SMS.

Jak informacja trafia na telefon?

Przepływ jest prosty:

Czujnik lub urządzenie → ESP32 → Wi-Fi i internet → SMSAPI → telefon.

ESP32 odczytuje sygnał lub wynik pomiaru. Program sprawdza, czy wystąpiło zdarzenie wymagające zgłoszenia, i tworzy wiadomość, np. „Zbiornik 1: niski poziom wody”. Następnie wysyła przez HTTPS żądanie do SMSAPI, podając numer odbiorcy, treść oraz dane uwierzytelniające.

Bramka realizuje wysyłkę SMS-a. Odbiorca nie musi instalować aplikacji projektu ani łączyć się z siecią Wi-Fi urządzenia — otrzymuje zwykłą wiadomość tekstową.

Przyjęcie żądania przez usługę i doręczenie wiadomości na telefon to dwa różne etapy. Jeśli potrzebujesz potwierdzenia doręczenia, uwzględnij w rozwiązaniu obsługę raportów udostępnianych przez bramkę.

Co jest potrzebne po stronie elektroniki?

Podstawą jest płytka ESP32, stabilne zasilanie oraz dostęp do Wi-Fi z internetem. Do tego dochodzi źródło informacji: czujnik, styk albo odpowiednio dopasowany sygnał z innego urządzenia.

ESP32 połączony z regulowaną przetwornicą obniżającą napięcie

Przykładowy układ zasilania: płytka ESP32 i przetwornica DC/DC. Przetwornica pozwala dopasować napięcie źródła do wejścia zasilania płytki.

Jeżeli wykorzystujesz przetwornicę, ustaw jej napięcie wyjściowe przed podłączeniem ESP32 i sprawdź je miernikiem. Wejście VIN płytki deweloperskiej nie jest tym samym co pin 3V3. Właściwe napięcie i sposób zasilania zależą od konkretnego modelu płytki.

Najprostsze zdarzenie można wykrywać za pomocą styku podłączonego do wejścia. Sygnały z instalacji pracujących przy 12V czy 24V wymagają odpowiedniego dopasowania, np. przez interfejs z transoptorem. Nie podłączaj ich bezpośrednio do GPIO ESP32.

Nie każdy projekt wymaga dodatkowego czujnika. Program może też powiadamiać o własnym uruchomieniu, zakończeniu zadania lub wykrytym błędzie komunikacji.

Przycisk, dwa przewody i wejście ESP32

Zacznijmy od przykładu: chcesz dostać SMS, gdy ktoś naciśnie przycisk albo krańcówka zmieni położenie. Do sprawdzenia pomysłu wystarczy przycisk chwilowy ze stykiem normalnie otwartym — takim, który łączy przewody dopiero po naciśnięciu.

Przy odłączonym zasilaniu połącz jeden styk przycisku z GPIO25, a drugi z GND płytki ESP32. Ten przykład dotyczy klasycznego ESP32 z dostępnym GPIO25; na innej płytce wybierz odpowiednie wejście zgodnie z jej opisem.

GPIO25 ───── przycisk / styk NO ───── GND

Nie podajesz tu żadnego zewnętrznego napięcia. Przycisk tylko łączy wejście z masą. W przypadku krańcówki z zaciskami COM, NO i NC wybierz COM oraz NO. COM połącz z GND, a NO z GPIO25. Mowa o oddzielnym, bezpotencjałowym styku, nie o przewodach podłączonych już do zasilanej instalacji.

Czy zwarcie do masy nie uszkodzi płytki?

W tym układzie GPIO pracuje jako wejście, a program włącza jego wewnętrzny rezystor podciągający:

pinMode(25, INPUT_PULLUP);

Rezystor sprawia, że niepodłączone do masy wejście ma określony stan. Po naciśnięciu przycisku ogranicza prąd, więc połączenie wejścia z GND jest normalnym sposobem odczytu przycisku.

Przycisk Co dzieje się na wejściu Odczyt programu
Puszczony Rezystor podciąga wejście do napięcia logiki HIGH, czyli stan wysoki
Naciśnięty Styk łączy wejście z GND LOW, czyli stan niski

Nie zwieraj w ten sposób pinu zasilania ani wyjścia ustawionego na HIGH. Przykład dotyczy wejścia skonfigurowanego jako INPUT_PULLUP.

Jak program rozpoznaje naciśnięcie?

Sam odczyt mieści się w jednej linijce:

bool nacisniety = (digitalRead(25) == LOW);

digitalRead(25) sprawdza stan GPIO25. Porównanie == LOW odpowiada na pytanie: „Czy przycisk połączył wejście z masą?”. Gdy tak się stanie, zmienna nacisniety ma wartość true, czyli „tak”.

Nie wystarczy jednak dopisać „jeśli naciśnięty, wyślij SMS”. Pętla loop() wykonuje się wielokrotnie, a przycisk możesz trzymać przez kilka sekund. Program musi zapamiętać poprzedni stan i reagować dopiero na nowe naciśnięcie.

Poniżej fragment obsługi jednego przycisku. Pokazuje odczyt wejścia; nie jest kompletnym programem wysyłającym SMS. Funkcja sendSMS(1) oznacza wywołanie części programu odpowiedzialnej za wiadomość dla wejścia numer 1. Połączenie Wi-Fi i obsługa SMSAPI muszą być przygotowane osobno.

const int PIN_PRZYCISKU = 25;
const unsigned long CZAS_STABILIZACJI_MS = 50;

bool ostatniOdczyt = HIGH;
bool stanPrzycisku = HIGH;
unsigned long czasZmiany = 0;

void setup() {
  pinMode(PIN_PRZYCISKU, INPUT_PULLUP);

  // Tutaj przygotuj Wi-Fi i dostęp do SMSAPI.
}

void loop() {
  bool odczyt = digitalRead(PIN_PRZYCISKU);
  unsigned long teraz = millis();

  // Gdy odczyt się zmieni, zacznij odliczać czas stabilizacji.
  if (odczyt != ostatniOdczyt) {
    ostatniOdczyt = odczyt;
    czasZmiany = teraz;
  }

  // Przyjmij nowy stan, jeśli utrzymuje się przez co najmniej 50 ms.
  if (teraz - czasZmiany >= CZAS_STABILIZACJI_MS &&
      odczyt != stanPrzycisku) {
    stanPrzycisku = odczyt;

    if (stanPrzycisku == LOW) {
      sendSMS(1);  // Jedno wywołanie przy nowym naciśnięciu.
    }
  }
}

Po co czekamy 50 ms? Mechaniczny styk podczas naciskania może przez krótką chwilę kilka razy łączyć się i rozłączać. To drgania styków. Program czeka, aż odczyt przestanie się zmieniać, zamiast traktować każde takie drgnięcie jak osobne naciśnięcie.

Po rozpoznaniu naciśnięcia zapamiętuje LOW i wywołuje wysyłkę. Trzymanie przycisku nie powoduje kolejnych wywołań. Dopiero jego puszczenie i ponowne naciśnięcie tworzą nowe zdarzenie. Jeśli styk jest zamknięty już podczas uruchamiania, ten przykład także zgłosi je po ustabilizowaniu odczytu.

Taki sam mechanizm może obsługiwać krańcówkę albo bezpotencjałowy styk przekaźnika. Zmienia się źródło sygnału, ale dla programu nadal jest to przejście wejścia ze stanu wysokiego do niskiego.

To prosty przykład dla wolno zmieniających się sygnałów. Jeśli wysyłka SMS blokuje wykonanie programu, w tym czasie nie odczytuje on kolejnych zmian wejścia. Przy krótkich impulsach lub kilku ważnych zdarzeniach trzeba oddzielić ich rejestrowanie od komunikacji sieciowej.

Powiadomienie powinno mówić, co się wydarzyło

„Alarm!” niewiele wyjaśnia, zwłaszcza gdy masz kilka urządzeń. W treści warto podać nazwę urządzenia lub miejsca oraz konkretną przyczynę powiadomienia:

  • „Piwnica: czujnik wykrył wodę”.
  • „Zbiornik 1: poziom poniżej minimum”.
  • „Sterownik podlewania: ponowne uruchomienie”.

Treść powinna odpowiadać temu, co program rzeczywiście wykrył. Sam restart sterownika nie oznacza jeszcze awarii ani zaniku zasilania — może być skutkiem naciśnięcia przycisku RESET lub wgrania nowego programu.

W przypadku pomiarów można dołączyć wartość, która wywołała zgłoszenie. Dzięki temu odbiorca wie, czy chodzi o niewielkie przekroczenie progu, czy sytuację wymagającą szybkiej reakcji.

Jeden problem nie powinien oznaczać setek SMS-ów

Czujnik zalania może pozostawać aktywny przez wiele minut. Gdyby program wysyłał wiadomość przy każdym odczycie, telefon szybko zapełniłby się powiadomieniami.

Dlatego warto reagować na zmianę stanu, np. przejście od „sucho” do „wykryto wodę”. Program zapamiętuje zgłoszone zdarzenie i nie wysyła go ponownie przy każdym obiegu pętli. Następne powiadomienie może dotyczyć ustąpienia problemu albo przypomnienia po ustalonym czasie.

Przy pomiarze temperatury lub poziomu cieczy przydaje się także histereza: osobny próg zgłoszenia i osobny próg powrotu do normalnego stanu. Niewielkie wahania odczytu nie będą wtedy wywoływać kolejnych alarmów.

Osobno trzeba ustalić zachowanie przy braku internetu i błędzie wysyłki. Ponowienia powinny mieć ograniczoną liczbę prób i odstęp czasowy. Brak odpowiedzi nie zawsze oznacza, że bramka nie przyjęła wiadomości, więc bezwarunkowe ponawianie może powodować duplikaty.

Kiedy to rozwiązanie ma sens, a kiedy potrzebuje uzupełnienia?

Bramka internetowa jest wygodna, gdy ESP32 ma dostęp do działającej sieci Wi-Fi. Nie trzeba obsługiwać modemu komórkowego ani karty SIM po stronie urządzenia. Potrzebne są natomiast konto w usłudze, dane dostępu do API i środki na wysyłkę zgodnie z jej cennikiem.

Jeżeli chcesz zgłaszać zanik zasilania, sam ESP32 zasilany z tego źródła nie wystarczy. Urządzenie musi mieć energię na wykrycie zdarzenia i wysyłkę, a router oraz łącze internetowe muszą nadal działać. W takim zastosowaniu trzeba przewidzieć podtrzymanie zasilania lub inną drogę komunikacji.

SMS jest dodatkowym kanałem informacji. Nie zastępuje lokalnego zabezpieczenia, które powinno zadziałać niezależnie od dostępności internetu i telefonu odbiorcy.

Ten sam pomysł w różnych projektach

Czujnik, reguła w programie i treść wiadomości mogą się zmieniać. Mechanizm przekazania powiadomienia pozostaje wspólny. Dzięki temu rozwiązanie można wykorzystać zarówno w prostym czujniku domowym, jak i jako uzupełnienie istniejącego sterownika.

Na początek wystarczy wybrać jedno zdarzenie, które naprawdę chcesz otrzymywać na telefon, i określić, kiedy urządzenie ma je zgłosić. Dopiero później warto dodawać kolejne wejścia, przypomnienia i powiadomienia o powrocie do normalnej pracy.

Aktualny sposób autoryzacji, parametry wysyłki i obsługę odpowiedzi znajdziesz w dokumentacji SMSAPI. Konfigurację konta i integracji najlepiej wykonywać według instrukcji dostawcy usługi.